Kennisbank Aandrijftechniek

Begrippenlijst Aandrijftechniek

Technische begrippen uit de aandrijftechniek, overzichtelijk uitgelegd per productcategorie. Zoek snel de juiste term op om een onderdeel te kiezen, te vervangen of te specificeren.

V-snaren - ISG Aandrijftechniek
Categorie

V-snaren

V-snaar

Een aandrijfriem met trapeziumvormig profiel die in een passende V-snaarschijf loopt.

Ook bekend als: v-snaar, v snaar, V belt, wedge belt

SPZ / SPA / SPB / SPC

Smalprofiel V-snaren volgens Europese profielreeksen. De lettercombinatie geeft de profielmaat aan.

Ook bekend als: SPZ, SPA, SPB, SPC, smalprofiel, wedge belt

A / B / C profiel

Klassieke V-snaarprofielen met traditionele maatvoering, veel gebruikt bij bestaande aandrijvingen.

Ook bekend als: A riem, B riem, C riem, klassieke v-snaar

Getande V-snaar

V-snaar met inkepingen aan de binnenzijde voor flexibiliteit en warmteafvoer. Controleer altijd profiel en lengte bij vervanging.

Ook bekend als: getande v-snaar, cogged belt, raw edge

Ommantelde V-snaar

V-snaar met textielomwikkeling rondom het profiel.

Ook bekend als: ommantelde v-snaar, wrapped belt

Lw / Li / La lengte

Verschillende lengteaanduidingen: werkzame lengte, binnenlengte en buitenlengte. De gebruikte lengtemaat kan per riemtype verschillen.

Ook bekend als: Lw, Li, La, riemlengte, pitch length, inside length, outside length

Riemspanning

Een juiste riemspanning helpt slip, overmatige slijtage en extra lagerbelasting te beperken.

Ook bekend als: riemspanning, belt tension

Setgebruik

Bij meerdere V-snaren op één aandrijving worden bij voorkeur riemen van hetzelfde type, dezelfde lengte en dezelfde fabrikant gebruikt.

Ook bekend als: matched set, set riemen, setgebruik

Tandriemen - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Tandriemen

Tandriem

Een riem met tanden die in een tandriemschijf grijpen voor een synchrone overbrenging, mits correct geselecteerd en gemonteerd.

Ook bekend als: tandriem, timing belt, synchronous belt

Synchrone aandrijving

Aandrijving waarbij de tanden van de riem en schijf in elkaar grijpen, zodat de beweging bij correcte montage synchroon wordt overgebracht.

Ook bekend als: synchroon, synchronous drive, positieve overbrenging

HTD profiel

Rond tandprofiel dat veel voorkomt bij industriële tandriemen.

Ook bekend als: HTD, 5M, 8M, 14M

T / AT profiel

Metrische tandprofielen met trapeziumvormige tanden. AT-profielen hebben doorgaans een hogere belastbaarheid dan vergelijkbare T-profielen, afhankelijk van uitvoering en fabrikant.

Ook bekend als: T5, T10, AT5, AT10

Tandsteek

De afstand tussen twee tanden op de tandriem.

Ook bekend als: pitch, steek, tandsteek

Aantal tanden

Bepaalt samen met steek de lengte van de tandriem.

Ook bekend als: teeth, aantal tanden

Riembreedte

De breedte van de tandriem bepaalt mede de vermogenscapaciteit en moet passen bij de tandriemschijf.

Ook bekend als: belt width, riembreedte

Poly V-snaren - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Poly V-snaren

Poly-V-snaar

Een platte riem met meerdere V-vormige ribben in de lengterichting, geschikt voor compacte riemaandrijvingen.

Ook bekend als: poly-v-snaar, ribbed belt, multi rib belt, poly v riem

Ribprofiel PJ / PK / PL / PM

Profielcodes voor poly-V-riemen. De code bepaalt de ribmaat en moet overeenkomen met de gebruikte schijf.

Ook bekend als: PJ, PK, PL, PM, rib profile

Aantal ribben

Het aantal ribben bepaalt de breedte en mede de belastbaarheid van de poly-V-snaar.

Ook bekend als: ribs, aantal ribben, rib count

Geribde riem

Nederlandse benaming voor ribbed belt of poly-V-snaar.

Ook bekend als: geribde riem, ribbenriem

Riemlengte

De lengte wordt vaak gecombineerd met profiel en aantal ribben in de artikelomschrijving.

Ook bekend als: poly v lengte, belt length

Uitlijning

Poly-V-schijven moeten goed uitgelijnd zijn om de ribben en riem niet onnodig te beschadigen.

Ook bekend als: alignment, uitlijning, pulley alignment

Krachtbanden - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Krachtbanden

Krachtband

Meerdere V-snaren die met een rug aan elkaar verbonden zijn.

Ook bekend als: krachtband, banded belt, powerband

Gebande V-snaar

Andere benaming voor krachtband: V-snaarprofielen die als één brede band werken.

Ook bekend als: gebande v-snaar, joined belt

Profiel SPB / SPC krachtband

Krachtbanden zijn vaak beschikbaar in zwaardere profielen zoals SPB en SPC.

Ook bekend als: SPB krachtband, SPC krachtband, banded belt

Trillingsreductie

Een krachtband kan bijdragen aan stabieler loopgedrag bij schokbelasting of trillingen.

Ook bekend als: trilling, vibration, shock load

Gelijkloop

De verbonden constructie beperkt onderlinge lengteverschillen tussen de afzonderlijke riemprofielen.

Ook bekend als: gelijkloop, matched belt, banded belt

Rugverbinding

De bovenlaag die de afzonderlijke V-profielen aan elkaar koppelt.

Ook bekend als: rug, banded back

Schijfcompatibiliteit

Een krachtband wordt gebruikt op passende meer-groefs V-snaarschijven met hetzelfde profiel en aantal groeven.

Ook bekend als: meer-groefs, groove count, schijfcompatibiliteit

Klembussen - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Klembussen

Taperbush klembus

Conische klembus waarmee een schijf, koppeling of tandwiel op een as kan worden vastgezet.

Ook bekend als: taperbush, taper bush, taper lock, klembus

Metrische boring

Boring in millimeters, passend op metrische assen.

Ook bekend als: metrisch, mm boring, metrische klembus

Conische passing

De conische passing klemt de bus tussen as en component wanneer de montagebouten volgens voorschrift worden aangedraaid.

Ook bekend als: conisch, tapered fit, conische passing

Spiebaan

Groef voor een spie die helpt koppel tussen as en component over te brengen.

Ook bekend als: spiebaan, keyway

Montagebouten

Bouten waarmee de taperbush volgens voorschrift wordt gemonteerd. Bij demontage kunnen de bouten in de demontagegaten worden gebruikt.

Ook bekend als: set screws, bouten, montagebouten

Busmaat

Maatcode van de taperbush, bijvoorbeeld 1610, 2012 of 2517.

Ook bekend als: 1610, 2012, 2517, busmaat

Demontagegaten

Extra draadgaten waarmee de klembus uit het component kan worden gedrukt.

Ook bekend als: demontage, removal holes

Asdiameter

De diameter van de as waarop de klembus wordt gemonteerd.

Ook bekend als: asdiameter, shaft diameter

Inch boring

Boring in inchmaten voor assen met imperiale maatvoering.

Ook bekend als: inch bore, imperial bore, inch boring

Voorgeboorde klembus

Klembus met basisboring die nog nabewerkt kan worden naar gewenste maat.

Ook bekend als: voorgeboord, pilot bore, pre-bored

Nabewerken

Het op maat draaien, kotteren of brootsen van de boring en spiebaan.

Ook bekend als: nabewerken, machining, boring bewerken

Pilot boring

Startboring die als basis dient voor verdere bewerking.

Ook bekend als: pilot bore, voorboring

Maatwerkboring

Boring op klant- of machinespecificatie.

Ook bekend als: maatwerk boring, custom bore

Spiebaan brootsen

Het aanbrengen van een spiebaan in de klembus.

Ook bekend als: brootsen, keyway cutting

Boortolerantie

Toegestane maat- en passingsafwijking van de boring na bewerking.

Ook bekend als: boortolerantie, passing, fit

V-snaarschijven - ISG Aandrijftechniek
Categorie

V-snaarschijven

V-snaarschijf

Schijf met V-groeven waarin V-snaren lopen.

Ook bekend als: v-snaarschijf, v pulley, sheave

Taper bore

Conische boring waarin een taperbush wordt geplaatst.

Ook bekend als: taper bore, taperbush schijf

Groefprofiel

Profiel van de groef, zoals SPZ, SPA, SPB of SPC.

Ook bekend als: groef, groove, SPZ SPA SPB SPC

Aantal groeven

Aantal riemen dat op de schijf kan lopen.

Ook bekend als: 1-groef, 2-groef, aantal groeven

Steekdiameter

Effectieve diameter waarop de riem in de groef werkt. Controleer bij selectie altijd de opgegeven fabrikantmaat.

Ook bekend als: pitch diameter, PD, steekdiameter

Buitendiameter

Totale diameter van de snaarschijf.

Ook bekend als: OD, buitendiameter

Balansklasse

Geeft de balanskwaliteit van de schijf aan, indien deze door fabrikant of datasheet is opgegeven.

Ook bekend als: balance grade, balansklasse

Schijfuitlijning

V-snaarschijven moeten correct in lijn staan om riemslijtage te voorkomen.

Ook bekend als: alignment, uitlijning

Voorgeboorde V-snaarschijf

Schijf met pilot boring die nog op maat kan worden bewerkt.

Ook bekend als: voorgeboorde schijf, pilot bore pulley

Stock bore

Engelse term voor voorgeboorde of standaard basisboring, afhankelijk van leverancier en uitvoering.

Ook bekend als: stock bore, pilot bore

Nabewerking boring

Het vergroten of passend maken van de boring op de gewenste asmaat.

Ook bekend als: boring bewerken, machinewerk

Spiebaan in schijf

Groef in de boring van de schijf voor plaatsing van een spie.

Ook bekend als: keyway, spiebaan

Stelschroef

Bij sommige voorgeboorde of nabewerkte uitvoeringen kan een stelschroef worden toegepast voor extra borging.

Ook bekend als: set screw, borgschroef, stelschroef

Materiaal

V-snaarschijven zijn afhankelijk van type en uitvoering vaak gemaakt van gietijzer of staal.

Ook bekend als: gietijzer, staal, pulley material

Rondloop

Mate waarin de schijf gecentreerd draait zonder slingering binnen de opgegeven tolerantie.

Ook bekend als: runout, rondloop

Tandriemschijven - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Tandriemschijven

Tandriemschijf

Schijf met tanden die in een tandriem grijpen.

Ook bekend als: timing pulley, tandriemschijf

Taper bore / taperbush boring

Conische boring voor montage met een taperbush klembus.

Ook bekend als: taper bore timing pulley, taperbush boring

Tandprofiel

Profielvorm van de tanden, zoals HTD, T, AT of XL.

Ook bekend als: tooth profile, tandprofiel

Tandsteek

Afstand tussen de tanden van de schijf.

Ook bekend als: pitch, steek

Aantal tanden

Aantal tanden op de tandriemschijf.

Ook bekend als: teeth count, aantal tanden

Flensrand

Rand aan de zijkant van de schijf die helpt de tandriem op de schijf te geleiden.

Ook bekend als: flanged pulley, flens, flensrand

Riembreedte

Breedte waarvoor de schijf geschikt is.

Ook bekend als: belt width, riembreedte

Overbrengingsverhouding

Verhouding tussen aantal tanden van drijvende en gedreven schijf.

Ook bekend als: ratio, overbrenging

Voorgeboorde tandriemschijf

Tandriemschijf met basisboring voor nabewerking.

Ook bekend als: pilot bore timing pulley

Boring op maat

Bewerken van de boring naar de gewenste asdiameter.

Ook bekend als: custom bore, boring op maat

Spiebaan

Groef voor spie in de naaf van de tandriemschijf.

Ook bekend als: keyway, spiebaan

Naafuitvoering

Vorm en lengte van de naaf bepalen montage en ruimtegebruik.

Ook bekend als: hub type, naaf

Rondloopnauwkeurigheid

Mate waarin de schijf gecentreerd draait zonder slingering binnen de opgegeven tolerantie.

Ook bekend als: runout, rondloopnauwkeurigheid

Materiaal schijf

Afhankelijk van maat en uitvoering vaak aluminium, staal of gietijzer.

Ook bekend als: aluminium pulley, steel pulley, gietijzer

Elektromotoren - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Elektromotoren

Gietijzeren elektromotor

Een elektromotor met een robuuste gietijzeren behuizing. Deze uitvoering is geschikt voor zwaardere industriële omgevingen waar stijfheid en slagvastheid belangrijk zijn.

Ook bekend als: gietijzer motor, cast iron motor, elektromotor gietijzer

IE3 / IE4 rendement

Rendementsklassen voor elektromotoren. Binnen hetzelfde toepassingsgebied heeft IE4 een hoger rendement dan IE3.

Ook bekend als: IE3, IE4, high efficiency motor, rendement elektromotor

Bouwvorm B3

Voetuitvoering waarbij de motor op een machineframe of motorplaat wordt gemonteerd.

Ook bekend als: B3, voetmotor, motor met voet

Bouwvorm B5

Flensuitvoering met grote flens, bedoeld voor directe montage tegen een machine of tandwielkast.

Ook bekend als: B5, flensmotor, grote flens

Bouwvorm B14

Flensuitvoering met compacte flens. Wordt vaak gebruikt bij kleinere motoren of compacte inbouwsituaties.

Ook bekend als: B14, kleine flens, compacte flensmotor

Ashoogte

De afstand van de montagevoet tot het hart van de motoras. Dit is een belangrijke maat voor uitwisselbaarheid.

Ook bekend als: ashoogte, frame size, IEC frame

Pooltal en toerental

Het pooltal bepaalt het synchrone toerental. Het nominale toerental op het typeplaatje ligt bij inductiemotoren meestal iets lager door slip.

Ook bekend als: 2-polig, 4-polig, 6-polig, rpm, toerental

IP-beschermingsklasse

Geeft aan hoe goed de motor beschermd is tegen stof en vocht. IP55 komt veel voor bij industriële elektromotoren; controleer altijd typeplaatje of datasheet.

Ook bekend als: IP55, beschermingsklasse, stofbeschermd, spatwaterdicht

Aluminium elektromotor

Een elektromotor met aluminium behuizing. Deze uitvoering is lichter dan gietijzer en wordt veel gebruikt bij standaard industriële toepassingen.

Ook bekend als: aluminium motor, elektromotor aluminium, alu motor

Koelribben

Ribben op de motorbehuizing vergroten het oppervlak en helpen warmte af te voeren.

Ook bekend als: koelribben, cooling fins, warmteafvoer

Vermogen in kW

Het motorvermogen geeft aan hoeveel mechanisch vermogen de motor kan leveren.

Ook bekend als: kW, motorvermogen, vermogen elektromotor

Spanning en fasen

Geeft aan op welke voedingsspanning de motor werkt. Controleer altijd typeplaatje, netspanning en ster/driehoek-schakeling.

Ook bekend als: 3 fase, 400V, 230/400V, 400/690V

Klemmenkast

De aansluitkast waarin de elektrische aansluitingen van de motor zitten.

Ook bekend als: klemmenkast, terminal box

Isolatieklasse

Geeft aan welke temperatuurbelasting de motorwikkeling aankan, bijvoorbeeld isolatieklasse F.

Ook bekend als: isolatieklasse, insulation class, class F

Voet/flens combinatie

Sommige motoren hebben zowel voeten als een flens, waardoor meerdere montagewijzen mogelijk zijn.

Ook bekend als: B35, B34, voetflens motor

Wormwielkasten - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Wormwielkasten

Wormwielkast

Een tandwielkast met worm en wormwiel voor het verlagen van toerental en verhogen van koppel.

Ook bekend als: wormwielkast, worm gear, worm gearbox

Overbrengingsverhouding

De verhouding tussen ingaand en uitgaand toerental, bijvoorbeeld i=10, i=30 of i=60.

Ook bekend als: i ratio, verhouding, reductie

Uitgangskoppel

Het koppel dat de wormwielkast aan de uitgaande as levert.

Ook bekend als: Nm, koppel, output torque

Holle as

Uitvoering waarbij de uitgaande as een boring heeft en direct over een machineas kan worden geschoven.

Ook bekend als: holle as, hollow shaft

Massieve as

Uitvoering met een uitstekende as voor koppeling, kettingwiel of snaarschijf.

Ook bekend als: massieve as, solid shaft

IEC motorflens

Gestandaardiseerde flensmaat voor montage van elektromotoren op de wormwielkast.

Ook bekend als: IEC flens, motor adapter, motorflens

Montagepositie

De fysieke stand waarin de wormwielkast wordt gemonteerd. Dit kan invloed hebben op smering, ontluchting en afdichting.

Ook bekend als: mounting position, montagepositie

Zelfremmendheid

Bij sommige hoge reducties kan een wormwielkast beperkt zelfremmend werken. Gebruik dit niet als enige veiligheidsrem.

Ook bekend als: zelfremmend, self locking, remwerking

Wormas

De schroefvormige as die het wormwiel aandrijft.

Ook bekend als: wormas, worm shaft

Wormwiel

Het tandwiel dat door de wormas wordt aangedreven.

Ook bekend als: wormwiel, worm wheel

Oliekeerring

Afdichting rond een as om olie binnen en vuil buiten te houden.

Ook bekend als: oliekeerring, shaft seal, keerring

Lagering

De lagers ondersteunen assen en zorgen voor soepele rotatie.

Ook bekend als: lager, bearing, lagering

Flensdeksel

Deksel of flensdeel waarmee motor of uitgaande montage wordt verbonden.

Ook bekend als: flensdeksel, cover, flange

Smering

Olie of vet vermindert wrijving en slijtage. Het juiste smeermiddel en de hoeveelheid hangen af van fabrikant, belasting en montagepositie.

Ook bekend als: olie, vet, smering, lubrication

Pakking

Afdichting tussen huisdelen of deksels.

Ook bekend als: pakking, gasket, afdichting

HRC-koppelingen - ISG Aandrijftechniek
Categorie

HRC-koppelingen

HRC-koppeling

Elastische klauwkoppeling voor het verbinden van twee assen.

Ook bekend als: HRC koppeling, jaw coupling

Taperbush uitvoering

HRC-naaf met taperbush boring.

Ook bekend als: HRC taperbush, taper lock coupling

Elastisch element

Kunststof of rubber element tussen de twee koppelingshelften.

Ook bekend als: spider, insert, elastisch element

Koppelingshelft

Eén helft van de HRC-koppeling die op motoras of machineas wordt gemonteerd.

Ook bekend als: half coupling, koppelingshelft

Uitlijnfout

Kleine hoek-, parallel- of axiale afwijking tussen twee assen die de koppeling binnen de datasheetgrenzen kan opnemen.

Ook bekend als: misalignment, uitlijnfout, uitlijning

Torsiedemping

Demping van draaischokken in de aandrijflijn.

Ook bekend als: torsion, demping

Nominaal koppel

Toegestaan continu koppel van de koppeling volgens fabrikantgegevens.

Ook bekend als: rated torque, Nm, nominaal koppel

Servicefactor

Factor waarmee belasting, starts en bedrijfsomstandigheden worden meegenomen.

Ook bekend als: service factor, bedrijfsfactor

Voorgeboorde HRC-koppeling

Koppeling met pilot boring die op gewenste asmaat kan worden bewerkt.

Ook bekend als: HRC pilot bore, voorgeboord

Boring op maat

Het bewerken van de boring naar de juiste asdiameter.

Ook bekend als: custom bore, boring op maat

Spiebaan in koppeling

Groef voor de spie in de koppelingsnaaf.

Ook bekend als: keyway, spiebaan

Klem-/borgschroef

Afhankelijk van de uitvoering kan borging met spiebaan, taperbush of stelschroef worden toegepast.

Ook bekend als: set screw, borgschroef, spiebaan, taperbush

Koppelingsmaat

Maatserie van de HRC-koppeling, bijvoorbeeld HRC 70, 90 of 110.

Ook bekend als: HRC 70, HRC 90, HRC 110

Elementhardheid

Hardheid van het elastisch element beïnvloedt demping en koppelcapaciteit.

Ook bekend als: Shore, element hardness

Montageafstand tussen koppelingshelften

Afstand en positie tussen de koppelingshelften volgens het montagevoorschrift of de datasheet.

Ook bekend als: DBSE, spacing, asafstand

Rollenkettingen - ISG Aandrijftechniek
Categorie

Rollenkettingen

Rollenketting

Ketting bestaande uit schakels met rollen voor kracht- en bewegingsoverdracht.

Ook bekend als: rollenketting, roller chain

DIN 8187

Europese/British Standard maatvoering voor rollenkettingen. Controleer altijd kettingtype, steek en uitvoering.

Ook bekend als: DIN 8187, ISO chain, BS rollenketting

Steek

Afstand tussen twee opeenvolgende kettingpennen.

Ook bekend als: pitch, steek

Simplex / Duplex / Triplex

Aantal parallelle kettingstrengen naast elkaar.

Ook bekend als: simplex, duplex, triplex

Verbindingsschakel

Losse schakel om kettingeinden te verbinden.

Ook bekend als: connecting link, sluitschakel

Halve schakel

Schakel om kettinglengte met een halve steek aan te passen.

Ook bekend als: offset link, halve schakel

Smering

Olie of vet vermindert slijtage tussen pennen, bussen en rollen.

Ook bekend als: lubrication, kettingsmering

Kettingspanning

Juiste spanning en doorhang helpen overslaan, trillingen en overmatige slijtage te beperken.

Ook bekend als: chain tension, kettingspanning, doorhang

RVS rollenketting

Rollenketting van roestvast staal voor vochtige of corrosiegevoelige omgevingen. Controleer belasting en toepassing per uitvoering.

Ook bekend als: RVS ketting, stainless roller chain

AISI 304 / 316

Veelvoorkomende RVS materiaalklassen met verschillende corrosiebestendigheid.

Ook bekend als: AISI 304, AISI 316

Belastbaarheid

De toelaatbare belasting hangt af van kettingtype, materiaal, smering en fabrikantgegevens.

Ook bekend als: load capacity, treksterkte, belastbaarheid

Smering RVS ketting

Ook RVS kettingen hebben meestal smering nodig, tenzij de toepassing of productuitvoering anders vereist.

Ook bekend als: RVS smeermiddel, lubrication, RVS kettingsmering

Kettingwielcompatibiliteit

De rollenketting moet passen bij de steek, tandvorm en breedte van het kettingwiel.

Ook bekend als: sprocket compatibility, kettingwiel, steek

Copyright ©2026 ISG Aandrijftechniek, alle rechten voorbehouden.